De zomer is heerlijk, maar een bloedheet huis is dat een stuk minder. Vooral de woonkamer kan in juli en augustus veranderen in een soort sauna. Logisch ook, want vaak zitten daar de grootste ramen en staat de tv aan te gloeien. Een airco lijkt dan de oplossing, maar die kost al snel duizenden euro’s en vreet stroom. Gelukkig kun je met slimme trucs je woonkamer een stuk aangenamer maken, zonder dat je een tweede hypotheek nodig hebt.
Bij ons thuis merkte ik vorige zomer dat de temperatuur in de woonkamer soms 6 tot 8 graden hoger lag dan buiten. Frustrerend, want we hadden de ramen wagenwijd open staan. Achteraf bleek dat precies het probleem. Na wat experimenteren ontdekte ik een aantal simpele aanpassingen die echt verschil maken. Die deel ik hier graag.
Ventileren op het juiste moment
De grootste fout die mensen maken: overdag alle ramen open zetten. Dat voelt logisch, maar als de buitenlucht 32 graden is, haal je die warmte gewoon naar binnen. De kunst is om te ventileren wanneer het buiten koeler is dan binnen. In de praktijk betekent dit vroeg in de ochtend, voor 9 uur, en laat in de avond, na 21 uur.
Zet dan niet één raam open, maar creëer doorstroming. Open een raam aan de schaduwzijde van je huis en een raam of deur aan de andere kant. Zo ontstaat er tocht die de warme lucht naar buiten duwt. Heb je een bovenlicht of kantelraam? Die zijn ideaal om ‘s nachts open te laten staan, ook vanuit veiligheidsoogpunt.
Een handige vuistregel: meet de temperatuur binnen en buiten met een simpele thermometer. Is het buiten minimaal 2 graden koeler? Dan loont ventileren. Is het buiten warmer? Houd alles dicht. Dit simpele principe scheelt bij ons thuis regelmatig 3 tot 4 graden binnentemperatuur op een hete dag.
Zonwering is je beste vriend
Tot 90 procent van de warmte in je woonkamer komt binnen via de ramen. Directe zonnestraling is de boosdoener. Daarom is buitenzonwering zo effectief. Een screen, uitvalscherm of rolluik houdt de warmte tegen voordat die door het glas komt. Binnenzonwering zoals gordijnen of jaloezieën helpt ook, maar een stuk minder. Het glas is dan al opgewarmd.
Heb je geen buitenzonwering en wil je niet meteen investeren? Er zijn tijdelijke oplossingen:
- Reflecterende raamfolie die je zelf aanbrengt, kaatst zonlicht terug
- Lichte of witte gordijnen reflecteren meer dan donkere
- Een parasol of groot doek buiten voor het raam geplaatst werkt verrassend goed
- Bamboematten of rietschermen aan de buitenkant van het kozijn
Voor structurele buitenzonwering zoals screens of elektrische rolluiken is het verstandig een vakman in te schakelen. Die kan adviseren over de juiste maat en zorgt voor een veilige montage, zeker bij hogere verdiepingen.
Warmtebronnen in huis aanpakken
Je woonkamer produceert zelf ook warmte. Meer dan je denkt. Een televisie van 55 inch geeft al snel 100 watt aan warmte af. Halogeenlampen worden gloeiend heet. Zelfs apparaten op standby produceren warmte. Op een hete dag telt dat allemaal op.
Wat helpt:
- Schakel apparaten helemaal uit in plaats van standby
- Vervang oude gloei- of halogeenlampen door led, die worden nauwelijks warm
- Kook in de keuken met de afzuigkap aan of gebruik een buitenkeuken
- Draai de wasdroger en vaatwasser ‘s avonds laat of ‘s ochtends vroeg
Ik merkte dat het uitzetten van mijn oude versterker en gameconsole, die ik toch niet gebruikte overdag, de hoek bij de tv meetbaar koeler maakte. Kleine moeite, merkbaar resultaat.
Ventilatoren slim inzetten
Een ventilator koelt de lucht niet echt af, maar beweegt hem. Dat zorgt voor verdamping op je huid, waardoor je het koeler ervaart. Toch kun je met ventilatoren meer bereiken dan alleen wat wind in je gezicht.
Plaats een ventilator bij het raam, gericht naar buiten, aan de zonkant van je huis. Zo blaas je warme lucht actief naar buiten. Aan de schaduwzijde zet je een raam open waar koelere lucht naar binnen kan. Dit principe heet crossventilatie en werkt verrassend effectief in de avonduren.
Een plafondventilator is een andere optie. Die verbruikt weinig stroom, zo’n 15 tot 75 watt afhankelijk van het model, en verdeelt de lucht gelijkmatig door de ruimte. Let wel op dat de bedrading in je plafond geschikt is. Laat bij twijfel een elektricien de aansluitpunten controleren voordat je zelf gaat boren.
Bouwkundige slimmigheidjes
Sommige huizen zijn nu eenmaal warmer dan andere. Een hoekwoning met veel glas op het zuidwesten wordt sneller een oven dan een tussenwoning met kleine ramen op het noorden. Toch kun je met kleine ingrepen verbetering boeken.
Denk aan tochtstrips rondom je voordeur en brievenbus. Die houden niet alleen koude buiten in de winter, maar ook warmte in de zomer. Een goed geïsoleerde woning houdt temperatuur beter vast, dus ook koelte. Verder helpt het om donkere kozijnen of geveldelen met lichte verf te behandelen. Donkere kleuren absorberen zonlicht, lichte kleuren kaatsen het terug.
Heb je een platdak boven de woonkamer? Overweeg dan witte dakcoating. Die kan de temperatuur op het dak met wel 30 graden verlagen en dat merk je binnen. Voor dit soort klussen geldt: schakel een dakdekker of schilder in die ervaring heeft met coatings.
Koelte vasthouden in de nacht
Heb je ‘s avonds goed geventileerd en is de woonkamer lekker afgekoeld? Dan wil je die koelte vasthouden. Sluit daarom voor je naar bed gaat alle ramen en gordijnen. Zo begint de volgende dag met een voorsprong. De woonkamer is dan misschien 22 graden in plaats van 26 graden wanneer de ochtendzon begint te branden.
Een truc die ik zelf gebruik: ik hang ‘s avonds een nat laken voor het open raam. De verdamping koelt de binnenkomende lucht een paar graden extra af. Werkt het beste in combinatie met een ventilator erachter. Het is geen hightech oplossing, maar op een drukkende avond maakt het net het verschil tussen woelen en slapen.
Met deze aanpassingen hoef je geen fortuin uit te geven aan een airco. Slim ventileren, goede zonwering en bewust omgaan met warmtebronnen maken je woonkamer een stuk draaglijker. En eerlijk gezegd, het geeft ook wel voldoening om de hitte te slim af te zijn met simpele middelen.
