Vorig jaar liep ik tegen een probleem aan dat ik eigenlijk al jaren negeerde. Ons douchegordijn hing er prima bij in de winter, maar zodra mei aanbrak werd het binnen twee weken een vettig, roze aanvoelend ding. Plakkerig aan de onderkant. Schimmelspikkels in de vouwen. En dat terwijl we niet eens vaker douchten dan anders.
Drie zomers achter elkaar dacht ik: dit is gewoon een slecht gordijn. Ik kocht een nieuw exemplaar, en in augustus was het weer raak. Bleek niet aan het gordijn te liggen. Bleek aan de combinatie van warmte, vocht en te weinig luchtcirculatie.
Waarom juist in de zomer
Schimmel en bacteriën houden van drie dingen: warmte, vocht en stilstaande lucht. In de zomer heb je alle drie tegelijk. De badkamer wordt overdag snel warm, zeker als er zon op het raam staat of als de ruimte boven de keuken ligt. Die warmte verdwijnt ‘s nachts niet helemaal, waardoor de gemiddelde temperatuur in juni, juli en augustus een stuk hoger ligt dan in de rest van het jaar.
Daarbij komt dat warme lucht meer vocht kan vasthouden. Na het douchen hangt er dus meer waterdamp in de ruimte dan in de winter, ook al zet je de afzuiging aan. Die damp slaat neer op het koudste oppervlak in de buurt. Vaak is dat het douchegordijn, omdat dat nat is en daardoor afkoelt.
En dan de luchtcirculatie. In de winter staat de verwarming aan, waardoor er convectie ontstaat. Warmte stijgt, koude lucht zakt, er is beweging. In de zomer staat alles stil. Geen radiator, ramen vaak dicht vanwege de hitte buiten, en de afzuiging draait korter omdat je denkt: het is toch warm, droogt vanzelf. Niet dus.
Dat roze spul is geen schimmel
Even een zijsprongetje, want dit wist ik zelf ook niet. Die roze aanslag die je vaak ziet op douchegordijnen, douchekoppen en voegen, dat is geen schimmel. Het is een bacterie. Serratia marcescens, als je het wetenschappelijk wilt houden. Gedijt uitstekend in vochtige omgevingen en voedt zich met vetzuren en zeepresidu.
Waarom is dat relevant? Omdat je het anders moet aanpakken dan echte schimmel. Chloor werkt, maar is agressief en niet nodig. Gewone groene zeep of azijn pakt de bacterie ook aan. Schimmel daarentegen, die zwarte of grijze vlekken, zit dieper en heeft soms wat meer nodig.
Voorkomen begint bij drogen
Klinkt simpel. Is het ook. Maar ik deed het jarenlang fout. Na het douchen trok ik het gordijn dicht, zodat het er netjes uitzag. Fout. Een dichtgetrokken gordijn droogt veel langzamer dan een uitgespreid gordijn.
Wat wel werkt:
- Spreid het gordijn na elke douchebeurt volledig uit over de stang
- Zet de afzuiging minimaal 20 minuten aan, liever 30 in de zomer
- Laat de badkamerdeur op een kier, zodat er luchtcirculatie ontstaat met de rest van het huis
- Heb je een raampje? Open dat, ook al is het maar een centimeter
Mijn buurman ergert zich er ook aan, dat plakkerige gevoel. Hij heeft een ventilator in de badkamer gezet, zo’n kleine bureauventilator op de wastafel. Klinkt idioot, maar het werkt. Bewegende lucht droogt sneller.
Wekelijks even langs met azijn
Ik ben niet zo’n fan van bakingsoda voor douchegordijnen. In mijn ervaring lost het niks op en laat het een wit residu achter dat je er weer af moet spoelen. Azijn werkt beter, zeker tegen die roze bacterie.
Eén keer per week pak ik een plantenspuit met een mix van half water, half schoonmaakazijn. Even over de onderkant van het gordijn sprayen, waar het vocht het langst blijft hangen. Laten zitten, niet afspoelen. De azijngeur verdwijnt binnen een uur.
Heb je al zichtbare aanslag? Dan eerst afspoelen met de douchekop, dan insprayen, tien minuten laten inwerken, en met een oude theedoek of microvezeldoek afnemen. Niet schuren, want dan beschadig je het oppervlak en krijgt vuil meer grip.
Maandelijks in de wasmachine
De meeste douchegordijnen kunnen gewoon in de wasmachine, ook de plastic exemplaren. Ik was sceptisch. Duurde een jaar voor ik het durfde te proberen. Maar het kan.
Wat je doet:
- Haal de ringen eraf of gebruik een waszak
- Was op 30 of 40 graden, niet warmer
- Voeg een scheut azijn toe bij het wasmiddel, geen wasverzachter
- Centrifugeer op lage toeren of helemaal niet
- Hang direct terug, niet in de droger
Na het wassen voelt het gordijn weer als nieuw. Geen plaklaag, geen geur, geen spikkels. Bij ons hangt de douche rechts in de hoek, en daar zat het altijd het ergst. Sinds ik maandelijks was, is dat voorbij.
Wanneer gewoon vervangen
Soms is een gordijn te ver heen. Zwarte vlekken die niet meer weggaan, een permanente geur, of een textuur die aanvoelt als vettig schuurpapier. Dan helpt wassen niet meer.
Een collega van mijn vrouw werkt bij een drogist en zei dat de meeste mensen hun douchegordijn veel te lang houden. Gemiddelde levensduur bij normaal gebruik: een jaar of twee, drie. In een slecht geventileerde badkamer korter. In een goed geventileerde langer.
Ik vervang nu elk voorjaar, vlak voor de zomermaanden. Kost een tientje, scheelt een hoop ergernis. En ik koop bewust gladde exemplaren zonder textuur of vouwen, want daar blijft minder vocht in hangen.
Ventilatie is het echte probleem
Als je elk jaar hetzelfde probleem hebt, ligt het niet aan het gordijn. Dan ligt het aan de badkamer. Te weinig afzuiging, te weinig luchtverplaatsing, te veel vocht dat blijft hangen.
Check of je ventilatierooster niet verstopt zit. Bij ons zat er een laag stof van hier tot Tokio. Schoonmaken duurde vijf minuten en maakte merkbaar verschil. Check ook of de afzuiging überhaupt werkt: houd een velletje wc-papier ertegen. Wordt het aangezogen? Goed. Valt het naar beneden? Probleem.
Heb je geen mechanische afzuiging en alleen een raampje? Dan ben je in de zomer kansloos, tenzij je na elke douchebeurt tien minuten met open raam en open deur laat doortochten. Niet ideaal. Maar het is wat het is.
Een hygrometer helpt om te zien hoe vochtig je badkamer echt is. Die dingen kosten een paar euro en hangen bij mij naast de spiegel. Alles boven de 70% relatieve luchtvochtigheid, langer dan een halfuur na het douchen, is te veel. Dan droogt niks, ook je gordijn niet.
Uiteindelijk is een plakkerig douchegordijn geen op zichzelf staand probleem. Het is een symptoom van een badkamer die te vochtig blijft. Los dat op, en de rest volgt vanzelf.
