Vorig jaar liep ik tegen een probleem aan dat ik maandenlang negeerde. Koude voeten in de gang. Niet een beetje kil, maar echt tocht. Alsof er permanent een raam openstond. Bleek de voordeur te zijn. Of beter: de kier eronder.
Onze voordeur is van 1987, net als de rest van het huis. Destijds werd er anders gebouwd. Minder aandacht voor isolatie, meer vertrouwen op cv-ketels die toch wel warmte leverden. Maar ja, met de gasprijzen van nu merk je elke spleet. En die van mij was breed genoeg om een pen doorheen te schuiven. Letterlijk getest.
Waarom zit er eigenlijk een kier onder je voordeur?
Die opening is geen fout. Althans, niet altijd. Bij veel deuren uit de jaren tachtig en negentig zit bewust een ventilatieopening. Frisse lucht naar binnen, oude lucht via roosters of de afzuiging naar buiten. Zo was de gedachte. Probleem: dat werkt alleen als je hele ventilatiesysteem klopt. En dat doet het vaak niet meer.
Andere oorzaken zijn simpeler. Verzakking van de drempel. Slijtage van oude afdichting. Of een deur die ooit is ingekort voor een nieuwe vloer en daarna nooit meer goed afgewerkt. Bij mij was het een combinatie. De dorpel was licht verzakt én de originele tochtstrip was na 35 jaar tot stof vergaan.
Hoeveel warmteverlies praat je eigenlijk?
Ik was benieuwd. Dus heb ik het gemeten. Met een infraroodthermometer, zo’n ding van veertig euro bij de bouwmarkt. De vloer direct achter de voordeur was 8 graden kouder dan de rest van de gang. Acht graden. Dat is geen nuance, dat is een probleem.
Volgens Milieu Centraal kan het afdichten van kieren en naden in een gemiddelde woning tot 7% besparing op je stookkosten opleveren. Klinkt weinig, maar op jaarbasis is dat al gauw honderd euro of meer. En dan heb ik het nog niet over comfort.
Welke afdichtingsopties zijn er?
Er zijn ruwweg vier manieren om tocht onder de voordeur aan te pakken. Niet elke oplossing past bij elke situatie, dus even nadenken voordat je koopt.
- Tochtstrip met borstel – Een aluminium strip met nylon haren die je onder aan de deur schroeft. Beweegt mee met oneffenheden in de drempel. Gaat jaren mee.
- Zelfklevende tochtband – Goedkoop, makkelijk, maar houdt het zelden langer dan één seizoen vol. De lijm laat los, de band wordt plat.
- Valdorpel – Een mechanisme dat automatisch naar beneden klapt als de deur dichtgaat. Effectief, maar duurder en lastiger te monteren.
- Dorpelrubber – Een profiel dat je op de drempel zelf plakt of schroeft. Werkt goed bij kleine kieren, minder bij grote openingen.
Ik ging voor de borstelstrip. Niet de allergoedkoopste, maar eentje met een stevig aluminium profiel. Kostte me achttien euro. Drie jaar later zit hij er nog steeds en doet wat hij moet doen.
Zelf een tochtstrip plaatsen: hoe pak je dat aan?
Gereedschap dat je nodig hebt: een metaalzaag of ijzerzaag, een boormachine, een kruiskopschroevendraaier, een meetlint en een potlood. Eventueel een vijl om scherpe randen af te werken.
Meet eerst de breedte van je deur. Niet de opening, maar de deur zelf. Bij mij was dat 93 centimeter. De strip die ik kocht was een meter, dus moest er zeven centimeter af. Zaag rustig, aluminium is zacht maar kan uitscheuren als je te wild gaat.
Houd de strip tegen de onderkant van de deur, aan de binnenzijde. De borstelharen moeten net de drempel raken als de deur dicht is. Niet te strak, anders gaat de deur schuren. Niet te los, anders heb je nog steeds tocht. Bij mij zat er ongeveer twee millimeter speling tussen borstel en drempel. Dat bleek precies goed.
Teken de schroefgaten af met een potlood. Boor voor met een dunne boor, zeker als je een hardhouten deur hebt. Schroef de strip vast. Klaar. Totale tijd: twintig minuten. Inclusief koffie tussendoor.
Wanneer werkt een borstelstrip niet?
Bij kieren groter dan vijftien millimeter wordt het lastig. De borstels zijn simpelweg niet lang genoeg. Dan moet je óf de drempel ophogen, óf kiezen voor een valdorpel. Die laatste optie is complexer. Je moet een gleuf frezen in de onderkant van de deur, het mechanisme inlaten en afstellen. Niet onmogelijk, maar ook niet iets voor een zondagmiddag als je weinig ervaring hebt.
Ook bij een zeer oneffen drempel heb je pech. Een borstel kan kleine hoogteverschillen opvangen, maar als je drempel kromgetrokken is of stukken mist, moet je eerst dat probleem oplossen. Ik heb een buurman die zijn drempel heeft laten vervangen door een timmerman. Kostte hem tweehonderd euro inclusief arbeid. Daarna pas de strip eronder.
Combineer met andere maatregelen
Een tochtstrip onder de deur is mooi, maar vaak niet genoeg. Check ook de zijkanten en de bovenkant van je deurkozijn. Daar zitten vaak tochtprofielen die net zo versleten zijn. Bij mij bleek de rubber aan de sluitkant volledig verhard. Voelde als plastic. Vervangen voor een nieuw EPDM-profiel kostte me twaalf euro en een kwartier werk.
En dan de brievenbus. Klassieke warmtelek. Een borstel aan de binnenkant helpt, of een klep met veer die echt terugdrukt. Die van ons hing al jaren slap. Nooit bij stilgestaan tot ik er met een aansteker langshield en de vlam zag bewegen. Niet subtiel.
- Check alle rubberen afdichtingen in het kozijn op hardheid en scheuren
- Voel met je hand langs de randen of er luchtstromen zijn
- Overweeg een isolerend gordijn voor de deur als extra buffer
Wat als je deur echt te oud is?
Soms is plakken en schroeven dweilen met de kraan open. Onze achterdeur was zo’n geval. Scheef, verzakt, glas uit de jaren zeventig. Elke oplossing was tijdelijk. Uiteindelijk hebben we die laten vervangen. Niet goedkoop, maar wel definitief. De voordeur red ik voorlopig nog met strips en profielen. Maar ik weet dat er een moment komt dat ook die eraan moet geloven.
Tot die tijd: meten, materiaal kopen, zelf monteren. Werkt in de meeste gevallen prima. En die koude voeten in de gang? Verleden tijd.
