Vorig jaar liep ik tegen een probleem aan dat ik zelf had kunnen voorkomen. Water langs de gevel. Vochtplekken in de garage. Bleek dat mijn dakgoot al maanden verstopt zat met rottende bladeren van de berk van de buren. Drie emmers troep haalde ik eruit. Had ik in augustus tien minuten genomen, dan had ik mezelf een hoop ellende bespaard.
Dakgoten zijn van die dingen waar je niet aan denkt. Tot het misgaat. En dan is het altijd op het verkeerde moment, zoals halverwege november als het al drie dagen regent en je ladder glad is van de mist. Nee, late zomer is het moment. Augustus, begin september. De goten zijn droog, het weer werkt mee, en je bent de herfst voor.
Waarom nu en niet in oktober
Simpel. In oktober liggen de bladeren al in je goot. Dan ben je reactief bezig. In augustus ruim je het restant van het voorjaar op, de zaadpluizen, takjes, mosresten, vogelpoep. Alles wat zich sinds de winter heeft opgehoopt. Je begint schoon aan de herfst.
En eerlijk: klimmen op een ladder als het 22 graden is en droog, of als het 8 graden is met wind? Ik weet het wel. Mijn buurman ergert zich er ook aan dat hij elk jaar te laat is. Vorig jaar stond hij in zijn regenjas op de ladder. Niet ideaal.
Wat gebeurt er als je het uitstelt
Een verstopte dakgoot is geen klein ongemak. Water zoekt altijd een weg, en die weg is vaak je gevel. Of erger: je boeiboord gaat rotten. De houten delen onder je dakrand die je niet ziet, tot je ze moet vervangen voor een paar honderd euro. En dan heb ik het nog niet over vorstschade. Water blijft staan in een verstopte goot, bevriest, zet uit. Scheuren in je zinken of kunststof goot. Kost je een nieuwe sectie plus montage.
Bij ons in de straat had iemand waterschade in de slaapkamer. Bleek dat de goot overliep, water achter de boeidelen kroop, en via het dakbeschot naar binnen trok. Verzekering dekte het niet volledig, want achterstallig onderhoud. Dat wil je niet.
Veilig werken op hoogte
Ik ben geen held op ladders. Hoogtes prima, maar een wiebelende ladder op tegels, daar word ik niet blij van. Een paar dingen die ik heb geleerd, soms op de harde manier:
- Zet je ladder op een vlakke, harde ondergrond. Gras is verraderlijk, zakt weg na een paar minuten.
- Gebruik een ladderafhouder of -steun, zodat je de ladder tegen de gevel zet en niet tegen de goot zelf. Anders duw je de goot uit het lood.
- Klim nooit hoger dan het derde sport van boven. Je hebt je handen nodig om je vast te houden, niet om te zwaaien naar de overkant.
- Werk met iemand erbij. Niet per se om de ladder vast te houden, maar om 112 te bellen als je valt. Klinkt dramatisch, is het niet.
Bij een huis van twee verdiepingen of hoger: overweeg een telescoopladder met stabilisatiebalk, of huur een steiger voor een dagdeel. Kost misschien veertig euro, maar je werkt een stuk relaxter. Of bel een glazenwasser die ook goten doet. Kost je zestig tot tachtig euro en je hoeft zelf niks.
Hoe je te werk gaat
Gereedschap is eenvoudig. Werkhandschoenen, een gootschep of tuinschepje, een emmer aan een haak of touw, en een tuinslang. Hogedrukspuit zou ik niet aanraden, te veel kracht kan de gootverbindingen beschadigen of de kilroy losdrukken.
Begin bij de regenpijp en werk naar het hoogste punt van de goot toe. Schep de rommel eruit, laat het in de emmer vallen. Niet op de grond gooien, want dan loop je er straks doorheen en smeer je het over je tegels. Als de goot leeg is, spoel je met de tuinslang richting de afvoer. Zo check je meteen of de regenpijp doorloopt.
Loopt het water niet weg? Dan zit er een verstopping in de pijp. Soms los je dat op met een plumeau of een lange flexibele borstel. Hardnekkige prop? Ontstoppingsveer. Kost een tientje bij de bouwmarkt en werkt prima. Ik had een keer een tennisbal in de regenpijp zitten. Geen idee hoe die daar kwam. Kinderen, waarschijnlijk.
De goot zelf controleren
Nu je toch boven bent: check de staat van de goot. Zinken goten kunnen doorroesten, vooral bij de naden. Kunststof kan scheuren of doorbuigen. Let op:
- Zichtbare gaten of scheurtjes
- Losgeraakte gootbeugels, de metalen haken die de goot aan de dakrand vasthouden
- Afhanging: de goot moet licht aflopen richting de regenpijp, anders blijft water staan
- Verkleuring of groene aanslag, wijst op langdurig vocht
Kleine gaatjes in zink kun je tijdelijk dichten met speciale gootkit of een zelfklevende loodstrip. Duurzame oplossing? Nieuwe gootsectie. Bij kunststof goten kun je losse stukken vaak zelf vervangen, de meeste systemen klikken in elkaar. Maar bij zink zou ik een dakdekker bellen als je meer dan een klein reparatietje hebt.
Bladvangers en roosters
Er zijn van die plastic roostertjes die je over de goot legt. De theorie: bladeren blijven erop liggen en waaien weg, water loopt erdoorheen. In de praktijk: werkt matig. Kleine blaadjes en dennennaalden glippen er toch doorheen, en het rooster zelf moet je ook schoonmaken. Je verschuift het probleem.
Wat wel helpt is een bladbol of bladzeef in de regenpijp. Dat is zo’n bolletje van gaas dat je bovenin de pijp plaatst. Houdt het grove vuil tegen zodat je afvoer niet verstopt. Check hem wel twee keer per jaar, anders loopt hij alsnog over. Kost vijf euro, bespaart je een ontstoppingsveer in de regenpijp.
Wanneer een vakman bellen
Zelf doen is prima voor standaard onderhoud. Maar soms moet je realistisch zijn. Heb je een plat dak met ingebouwde goten? Dat is ander werk, vaak met bitumen of EPDM afgewerkt. Daar zou ik niet zelf aan prutsen. Verkeerd aangebrachte kit of een beschadigde dakbedekking en je hebt lekkage die je niet ziet tot het te laat is.
Ook bij zinken goten die op meerdere plekken doorgerot zijn: laat een dakdekker een offerte maken. Soms is compleet vervangen goedkoper dan eindeloos plakken. Een kennis van me die bij een dakdekkersbedrijf werkt zei laatst dat ze de helft van hun gootklussen doen bij mensen die het eerst zelf probeerden en het verergerden. Geen schande om hulp te vragen.
En elektra bij de dakrand, bijvoorbeeld voor kerstverlichting of een camerasysteem? Handen af. Laat dat door iemand doen die weet wat hij doet.
Nog dit jaar of volgend voorjaar
Je hebt nu nog een paar weken ideaal weer. Droog, niet te warm, geen bladeren. Pak die ladder, kijk wat erin ligt, en maak het schoon. Kost je een halfuur tot een uur, afhankelijk van hoeveel goot je hebt en hoe lang je het hebt laten liggen.
Ik doe het tegenwoordig twee keer per jaar: eind augustus en eind november. In november haal ik de herfstbladeren eruit, in augustus de rommel van het voorjaar. Sindsdien geen wateroverlast meer. En ja, ik had het eerder moeten weten. Maar goed, drie emmers rottende berkenbladeren was een leerzaam moment.
