De meeste radiatoren in Nederlandse huizen hangen tegen een buitenmuur. Logisch vanuit bouwkundig oogpunt, maar niet ideaal voor je energierekening. Een groot deel van de warmte die je radiator produceert, verdwijnt rechtstreeks de muur in. Vooral in oudere woningen zonder spouwmuurisolatie kan dit oplopen tot tientallen euro’s per jaar aan weggegooid gas.
Gelukkig zijn er eenvoudige oplossingen die je zelf kunt toepassen. Zonder boren, zonder vakman, vaak binnen een halfuur geregeld. Bij ons thuis heb ik vorig jaar alle acht radiatoren aangepakt en het verschil was merkbaar, zowel in comfort als op de jaarrekening.
Waarom radiatoren warmte verliezen aan de muur
Een radiator geeft warmte af in twee richtingen: naar de kamer toe, maar ook naar de muur erachter. Bij een geïsoleerde binnenmuur is dat geen probleem. Die warmte komt uiteindelijk toch in je woning terecht. Maar bij een buitenmuur ligt dat anders. De warmte trekt door het metselwerk naar buiten en verdwijnt in de buitenlucht.
Bij een ongeïsoleerde spouwmuur kan tot 25% van de raditorwarmte op deze manier verloren gaan. Zelfs bij redelijk geïsoleerde muren is er nog warmteverlies. De ruimte tussen radiator en muur is vaak maar 3 tot 5 centimeter. In die smalle ruimte bouwt zich hitte op die nergens heen kan, behalve de muur in.
Radiatorfolie als eerste verdedigingslinie
De meest effectieve en goedkoopste oplossing is radiatorfolie. Dit is een dunne laag isolatiemateriaal met een reflecterende aluminiumcoating. Je plakt het achter de radiator tegen de muur. De folie weerkaatst de warmtestraling terug de kamer in, terwijl de isolatielaag voorkomt dat warmte de muur intrekt.
De besparing hangt af van je woningtype en de staat van je muurisolatie. Bij een woning met ongeïsoleerde spouwmuren kun je rekenen op ongeveer 5 tot 7,5% minder gasverbruik voor verwarming. Bij een gemiddeld huishouden dat 1200 kubieke meter gas per jaar verstookt voor ruimteverwarming, scheelt dat al snel 60 tot 90 kubieke meter.
Stap voor stap radiatorfolie aanbrengen
Het aanbrengen van radiatorfolie is een klusje dat iedereen kan. Je hebt alleen een meetlint, schaar en de folie zelf nodig. Sommige folies hebben een zelfklevende laag, bij andere heb je dubbelzijdig tape nodig.
- Meet de breedte en hoogte van je radiator en trek er aan elke kant 2 centimeter vanaf
- Knip de folie op maat met de reflecterende zijde naar de radiator toe
- Zet de verwarming uit en laat de radiator afkoelen
- Reinig de muur achter de radiator met een vochtige doek en laat drogen
- Bevestig de folie met dubbelzijdig tape of gebruik de zelfklevende achterkant
- Druk de folie goed aan en controleer of er geen luchtbellen zitten
Werk bij voorkeur op een dag dat de verwarming uit kan blijven. De tape hecht beter op een koude, droge ondergrond. Ik ontdekte dat de folie bij onze oudste radiatoren lastig te plaatsen was vanwege de smalle ruimte. Een lange liniaal of lat helpt om de folie goed aan te drukken.
Aanvullende maatregelen voor nog minder warmteverlies
Radiatorfolie is een goede basis, maar er zijn meer manieren om het rendement van je radiatoren te verhogen. Enkele aanpassingen die je direct kunt doorvoeren:
- Plaats geen meubels direct voor de radiator, houd minimaal 10 centimeter afstand
- Laat gordijnen niet voor de radiator hangen, maar erachter of gebruik kortere gordijnen
- Ontlucht je radiatoren aan het begin van het stookseizoen zodat er geen lucht in het systeem zit
- Stof de lamellen van je radiator regelmatig af, stof isoleert en vermindert de warmteafgifte
Bij ons hing jarenlang een bank half voor de radiator in de woonkamer. Na het verplaatsen merkten we dat de kamer sneller op temperatuur was. De thermostaat sloeg eerder af, wat direct scheelt in verbruik.
Wanneer is professionele isolatie verstandiger
Radiatorfolie is een tijdelijke oplossing die het beste werkt als aanvulling op goede muurisolatie. Heb je een woning van voor 1990 met een ongeïsoleerde spouwmuur? Dan is het verstandig om spouwmuurisolatie te overwegen. De kosten liggen tussen de 600 en 1500 euro voor een gemiddelde woning, maar de besparing is structureel en veel groter dan folie alleen kan bieden.
Voor dit soort ingrepen schakel je altijd een erkende isolatiebedrijf in. Zij kunnen beoordelen of je spouw geschikt is voor na-isolatie en welk materiaal het beste past. Sommige gemeenten bieden subsidies aan voor dit soort verduurzamingsmaatregelen.
Veelgemaakte fouten bij het isoleren achter radiatoren
Niet alle goedbedoelde pogingen leveren het gewenste resultaat op. Een aantal valkuilen die je kunt vermijden:
- Te dikke isolatieplaten gebruiken waardoor de radiator te dicht op de muur komt en de luchtcirculatie stagneert
- Folie met de verkeerde kant naar voren plaatsen, de reflecterende zijde hoort naar de radiator
- Folie aanbrengen op een vochtige of stoffige muur waardoor deze loslaat
- De radiator niet ontluchten na werkzaamheden, waardoor luchtbellen de warmteafgifte verminderen
Gebruik folie met een dikte van maximaal 4 millimeter. Dikkere materialen lijken beter te isoleren, maar belemmeren de luchtstroom die nodig is voor een goede warmteverspreiding.
Wat levert het nu echt op
De exacte besparing hangt af van veel factoren: je woningtype, de huidige isolatiegraad, je stookgedrag en de gasprijs. Maar een realistische inschatting voor een gemiddelde tussenwoning met vier radiatoren aan buitenmuren komt neer op 40 tot 80 euro per jaar. De kosten voor radiatorfolie liggen rond de 3 tot 5 euro per vierkante meter. Voor de meeste woningen ben je klaar voor 20 tot 40 euro aan materiaal.
De terugverdientijd is dus minder dan een stookseizoen. Daarna is het pure winst, zowel voor je portemonnee als voor het milieu. Een kleine investering in tijd en geld die zich jaar na jaar terugbetaalt.
