Vorig jaar liep ik tegen een probleem aan dat ik jarenlang had genegeerd. Halfvijf ‘s ochtends, volop licht in de slaapkamer. In december maakt het niet uit, maar in juni word je wakker alsof iemand een bouwlamp op je gezicht richt. Mijn vrouw sliep er doorheen. Ik niet.
Onze slaapkamer ligt op het oosten. Jaren-80 tussenwoning, standaard kozijnen, gordijnen die ooit ‘verduisterend’ heetten maar dat nooit echt waren. De kieren aan de zijkant lieten genoeg licht door om een boek bij te lezen. Verbouwen zat er niet in, dus ging ik op zoek naar oplossingen die ik zelf kon uitvoeren. Zonder de kozijnen eruit te slopen.
Waarom standaard gordijnen falen
De meeste gordijnen hangen op een rail of roede met wat ruimte aan de zijkanten. Dat is precies waar het licht doorkomt. In de winter merk je het nauwelijks. Maar zodra de zon om kwart over vier opkomt, schijnt die spleet als een laserstraal je kamer in. Ook van bovenaf komt licht binnen, tussen gordijn en plafond. En van onderen, waar het gordijn net niet de vensterbank raakt.
Ik heb drie zomers gedacht dat ik betere gordijnen nodig had. Dikkere stof, donkerder kleur. Hielp marginaal. Het probleem zit niet in de stof, maar in de afwerking eromheen.
Optie 1: verduisteringsfolie direct op het glas
De goedkoopste aanpak. Statische folie die je zonder lijm op het raam plakt. Kost een tientje per vierkante meter, is in een halfuur aangebracht. Je spuit het glas nat met water en zeep, legt de folie erop, strijkt de luchtbellen eruit met een wisser of bankpas.
Werkt het? Ja, redelijk. Het blokkeert een groot deel van het licht. Maar volledig donker krijg je het niet, zeker niet bij dubbel glas waar de folie wat bobbelt in de hoeken. En je kijkt overdag tegen een zwart of zilver vlak aan. Niet bepaald fraai.
Ik had het op de logeerkamer geprobeerd. Na twee weken begon het in de hoeken los te laten. Misschien mijn eigen schuld, te weinig water gebruikt. Maar ook na opnieuw aanbrengen bleef het een gehannes.
Optie 2: verduisterend rolgordijn in de dag
Dit was mijn tweede poging. Een rolgordijn dat je niet vóór het kozijn hangt, maar erin. Tussen de glaslatten, strak tegen het glas. Daardoor geen kieren aan de zijkant.
Het verschil met een standaard rolgordijn is enorm. Je moet wel nauwkeurig opmeten, op de millimeter. Te breed past niet, te smal en je hebt weer lichtstrepen. De meeste bouwmarkten snijden ze op maat, of je bestelt online met exacte afmetingen.
Montage is simpel. Twee beugels boven in het kozijn schroeven, gordijn inklikken, klaar. Kwartiertje werk per raam. Ik heb het nu twee zomers en het werkt nog steeds. Niet honderd procent pikdonker, want aan de bovenkant waar de cassette zit komt een fractie licht door. Maar goed genoeg om tot zeven uur te slapen.
Kosten liggen tussen de veertig en tachtig euro per raam, afhankelijk van de maat en kwaliteit.
Optie 3: verduisteringsgordijnen met zijgeleiders
Voor wie het serieuzer wil aanpakken. Dit zijn gordijnen of rolgordijnen met rails aan de zijkant waar de stof doorheen loopt. Geen kieren, geen lichtlekken. Je ziet ze veel in hotels.
De montage is wat bewerkelijker. Je moet geleiders aan de muur of het kozijn schroeven, en het gordijn moet exact passen in die rails. Sommige systemen hebben ook een afsluitende cassette aan de bovenkant.
- Voordeel: vrijwel volledige verduistering, ook in de hoeken
- Nadeel: duurder, vaak tussen honderd en tweehonderd euro per raam inclusief montage
- Nadeel: niet zomaar te verplaatsen naar een ander raam
Een vriend die in de horeca werkt had dit systeem aangeraden. Bij hem thuis werkten ze perfect. Bij mij paste het niet omdat mijn kozijnen te ondiep waren voor de geleiders. Check dus van tevoren of je genoeg ruimte hebt.
Optie 4: de budgetvariant met fleecedeken
Klinkt belachelijk, werkt verrassend goed. Een donkere fleecedeken of verhuisdeken die je met klittenband of zuignappen voor het raam hangt. Nul licht, maximaal lelijk.
Ik heb dit een week gedaan toen ik op de zolder sliep tijdens een hittegolf. Werkte uitstekend qua verduistering. Maar elke ochtend die deken weer opvouwen en elke avond weer ophangen, dat went niet. Als tijdelijke oplossing prima, als permanent systeem niet vol te houden.
Wat ik uiteindelijk heb gedaan
Combinatie van twee dingen. Rolgordijn in de dag voor de basisverduistering, plus de bestaande gordijnen ervoor als extra laag en voor de uitstraling. De gordijnen raken nu de vensterbank en overlappen ruim aan de zijkanten. Niet omdat die gordijnen zoveel licht tegenhouden, maar omdat ze de laatste restjes opvangen die langs het rolgordijn komen.
Ook heb ik de kier boven het rolgordijn aangepakt. Een strook zelfklevend tochtband van twee centimeter breed, geplakt op de cassette. Kost drie euro, scheelt merkbaar.
Praktische punten om te checken
- Meet de dagmaat van je raam: breedte en hoogte tussen de kozijndelen, niet de buitenmaat
- Check of je kozijn diep genoeg is voor een rolgordijn of geleiders, minimaal vier centimeter voor de meeste systemen
- Kies voor een witte achterkant van het rolgordijn als je geen zwart vlak naar buiten wil tonen
- Let op draaikiepramen: een rolgordijn in de dag blokkeert soms de kiepfunctie
Die laatste had ik over het hoofd gezien. Ons slaapkamerraam kiept naar binnen voor ventilatie. Met het rolgordijn omlaag kon dat niet meer. Oplossing: rolgordijn iets hoger laten eindigen, of ‘s nachts gewoon dicht en overdag kiepen. Geen ideale situatie, maar werkbaar.
Wanneer toch een vakman?
Als je overweegt om rolluiken te plaatsen of screens met geleiders in de gevel, laat dat door iemand doen die ermee werkt. Rolluiken vereisen een kast boven het raam die in de gevel of het kozijn moet worden ingebouwd. Dat is geen klusje voor een zaterdagmiddag.
Screens zijn iets eenvoudiger, maar ook daar geldt: verkeerd gemonteerd en je hebt lekkages of een systeem dat klem loopt. De investering is fors, vaak vijfhonderd euro of meer per raam, maar de verduistering is dan ook compleet. En je hebt er in de zomer zonwering aan.
Zelf heb ik het bij de rolgordijnen gehouden. Geen volledige duisternis, maar donker genoeg om de wekker te halen in plaats van de zon. En dat was precies wat ik nodig had.
